Joe Monster
Szukaj Pokaż menu
Witaj nieznajomy(a) zaloguj się lub dołącz do nas
…NIECODZIENNIK SATYRYCZNO-PROWOKUJĄCY

Forum > Kawały Mięsne > Zapomniany polski matematyk
torero
torero Superbojownik od 4 listopada 2003 | Kraków, ale bez przesady
2017-02-21 11:35:00 Zgłoś
Jadąc dzisiaj ulicą św. Idziego [pozdro dla krakusuf], przypomniałem sobie rzuconą jakiś czas temu uwagę do dziecka, że ciekawie w towarzystwie prezentowałby się Idzi Niewracaj. A potem natknąłem się na Wikipedii na ciekawą wzmiankę o pewnym polskim matematyku, pozostało tylko znaleźć biogram...

* * *

Minęła niedawno okrągła, siedemdziesiąta czwarta rocznica urodzin zapomnianego dziś polskiego matematyka, Idziego Tyzroba. Urodził się 1 IV 1913 roku we wsi Tyzroby nad Przemszą, w domu stojącym na słynnym "wzgórku trzech cesarzy", tj. w miejscu, gdzie zbiegały się granice byłych trzech zaborów. Ojciec Idziego był ziemianinem, matka - ziemianką pochodzącą z zasiedziałej, patriotycznej rodziny Rubcusiów i nosiła starosłowiańskie imię Gościzjada.

Dzieciństwo Idziego było ciężkie. Wskutek kaprysu zaborców granice rozdzieliły i rodzinny dom Tyzrobów. Salon, jadalnia i ojciec znaleźli się w zaborze rosyjskim, kuchnia ze spiżarnią, matką-ziemianką i płodami rolnymi - w austriackim, a pokój dziecinny - w pruskim. Nierzadko młody Idzi przemykał się głodny nocą przez kordon graniczny z sypialni do kuchni, a do rzadkości należało w domu Tyzrobów zjedzenie ciepłej zupy: strażnicy graniczni godzinami skrupulatnie kontrolowali wozy, uszczuplając ich zawartość. Wskutek tej uciążliwej sytuacji, profesor Tyzrób w dojrzałym wieku wypowiadał się z równą swobodą po rosyjsku, niemiecku i austriacku.

W dialekcie śląskim "tyzrobem" nazywamy zdobienie powały belką biegnącą przez sufit. Mały Idzi w kolebce przypatrywał się często tej belce, srebrzącej się purpurowo-zielonym brązem na tle złocistorudej bieli sufitu. Jak opowiadał w późniejszym wieku, właśnie to zamiłowanie do bezmyślnego wpatrywania się godzinami w jeden obiekt sprawiło, że został matematykiem.

Młody Idzi szybko przeskakiwał szczeble szkolnej i uniwersyteckiej kariery. Mając 13 lat skończył słynne LX liceum w rodzinnych Tyzrobach i przeniósł się na studia do Milanówka, a po ich skończeniu został mianowany docentem w istniejącym wówczas Państwowym Instytucie Całkowania na Warszawskim Oddziale Doskonalenia Encyklopedycznego. Tam dokonał swych największych odkryć.

Osiągnięć profesora Tyzroba w samej tylko matematyce właściwie nie sposób omówić. To on pierwszy zreformował skracanie ułamków: chcąc dawniej skrócić ułamek, mozolnie dzielono licznik i mianownik przez tę samą liczbę. Dziś, dzięki serii prac profesora Tyzroba, wystarczy jedno proste skreślenie: z 16/64 skreślamy z licznika i mianownika 6 i wynik gotowy. Profesorowi Tyzrobowi zawdzięczamy odkrycie, że trzynastego wypada w piątek częściej niż w jakikolwiek inny dzień tygodnia. Pod redakcją profesora Tyzroba ukazały się w 1923 roku pierwsze w świecie szesnastotomowe tablice zawierające całki różniczek funkcji nieelementarnych, a zaledwie w rok później - tablice stałych całkowania z dokładnością do piątej cyfry po przecinku.

Profesor Idzi Tyzrób wprowadził do analizy funkcjonalnej tak zwane operatory leniwe, występujące dziś także pod nazwą operatorów Tyzroba. Mówimy, że A jest operatorem leniwym, gdy A(x) mogłoby się równać y, gdyby mu się tylko chciało. Wprowadzenie operatorów leniwych zrewolucjonizowało całą matematykę. Gdy bowiem dowodzimy dowolne twierdzenie T, wystarczy znaleźć operator leniwy, Leń(T), odpowiadający T. Następnie bowiem jasno widzimy, że nie ma żadnej konieczności, aby T miało być dowiedzione jeszcze dzisiaj, w związku z czym spokojnie odkładamy pracę do następnego dnia. Zachodzi przy tym następujące Twierdzenie Tyzroba (Satz von Tyzrob): Dla każdego zagadnienia matematycznego istnieje przyporządkowany mu operator leniwy.

Jak trudna jest teoria operatorów leniwych świadczy następujący przykład. Gdy mamy np. obliczyć odwrotności pięciu operatorów leniwych, trzeba niekiedy czekać całymi tygodniami na koniunkcję warunków, przy których im wszystkim chciałoby się odwrócić, a bywa i tak, że w ostatniej chwili któryś z operatorów odburknie: Odczep się pan, panie matematyk, nie będę się odwracał na pana widzimisię!

W późniejszych latach życia, Profesor zajął się teorią fartuszków. Nie wchodząc w szczegóły powiemy tylko, że scałkowanie falbanek, tak zwanych fartuszków przeliczalnie tyzrobowskich jest dotychczas nie rozwiązanym zagadnieniem matematycznym. Za rozstrzygnięcie tego problemu prof. hab. Lew Lemur z Uniwersytetu Lecour wyznaczył nagrodę 200 tysięcy leburów (1 lebur = 3,14 belgów francuskich). Teoria funkcji przebiegłych, rozstrzygnięcie starego jak świat zadania o basenach i metoda przybliżonego dzielenia przez zero (dokładnie - jak wiadomo - nie da się) - to tylko niektóre z matematycznych osiągnięć Profesora.

Myliłby się ten, kto sądziłby, że o profesorze Tyzrobie mówi się tylko w kontekście Jego odkryć matematycznych. Przeciwnie, Profesor nie gardzi żadną dyscypliną. Publikuje dużo i chętnie. Mimo braku wykształcenia humanistycznego, erudycji i uzdolnień - pisuje książki, artykuły oraz eseje historyczne, filozoficzne i socjologiczne. Brak polotu, sumienności, a nierzadko i własnego zdania kompensuje niewiarygodną wprost pracowitością. Pracuje On 24 godziny na dobę, a niekiedy wstaje jeszcze wcześniej, aby dopracować jakiś mało znaczący szczegół, na przykład, czy postawić przecinek przed "że" w artykule o rzemiośle uczonego.

W latach pięćdziesiątych profesorowi Tyzrobowi zaproponowano objęcie katedry elektroniki Uniwersytetu Dakota w Półnonej Paulinie. Przyjął On propozycję i po krótkim przygotowaniu oraz uzyskaniu niezbędnych zezwoleń Ministerstwa Rozwoju - wykonał zlecenie. W tym czasie skonkretyzowały się dawne pomysły Profesora. Przez skrzyżowanie tranzystora z (nie znanym jeszcze wtedy) tyrystorem powstał tornister, bez którego dziś żadna matka nie pośle swojego dziecka do szkoły. Udane zaś pyrystory (tzw. chipsy, elektroniczne kartofle) i kurystory (podroby na tyrystorach) wzbogacają nasze stoły, a słynne lovestory wyciskają łzy z oczu naszych milusińskich.

Nikt bardziej nie przyczynił się do rozwiania szkodliwego mitu o nieproduktywnej inteligencji, jak właśnie Profesor Tyzrób. W dniu jego urodzin życzymy Profesorowi dalszych osiągnięć na polu, jakie sobie sam znajdzie, a poniżej publikujemy listę Jego najważniejszych prac matematycznych (wszystkie opublikowane w Bull. Acad. Fict. Sci., 1913-1987)

Popraw swą formę kwadratową.
1001 ulubionych całek potrójnych.
Na przełaj przez torus.
Tablice parzystych liczb pierwszych.
Tablice całek różniczek funkcji nieelementarnych.
Stałe całkowania (tablice pięciocyfrowe).
Co robić w przestrzeni Hilberta?
100 smacznych uzupełnień przestrzeni niezupełnych beta-funkcji.
Smutek zbioru pustego.
Odwracanie macierzy (poradnik dla nastolatków).
Poprawić warunki brzegowe!
Wzrost i spadek e-x2/2.
Antykorozyjne powłoki powierzchni Riemanna.
Postulaty Peano na skrzypce i wiolonczelę.
Pierwsza pomoc przy płaskich cięciach.
Analiza niekonsekwentna.
Charakterystyka charakterystycznych charakterystyk chaotycznej chiromancji.
10 000 000 liczb przypadkowych we wzrastającym porządku.
Wszystkie krzywe zamknięte.
Obliczenie 22/7 z dokładnością do miliona cyfr po przecinku.
Ja też!
Sekstylion nowych konfiguracji w ograniczonej przestrzeni (tylko dla dorosłych).
Dlaczego znów ja?
Lemniskata Bernoulliego w praktyce piekarskiej.
Pomiary kątów w trójkątach równobocznych.
Czy linia prosta jest rzeczywiście nieskończona? (Rozdział I - Wstęp, Rozdział II - XXXIII - rysunki, Rozdział XXXIV - komunikat lekarski).

Michał Szurek
"Młody Technik" nr 4/1987

--
Podobno w nowych modelach mają przenieść to do goleni i dodać wiatraczek.
Hej, a może by tak wstawić swoje zdjęcie? To łatwe proste i szybkie. Poczujesz się bardziej jak u siebie.
masakitt Bojowniczka od 21 stycznia 2009
2017-02-21 11:41:00 Zgłoś
dobre biedni humaniści

--
fulmar
fulmar Superbojownik od 18 października 2010 | okolice Poznania
2017-02-21 12:54:59 Zgłoś
Pierwotnie w Młodym Techniku, 1987. Fajnie, że ktoś o tym jeszcze pamięta ;-)
Ostatnio edytowany: 2017-02-21 12:57:18

--
Hej, a może by tak wstawić swoje zdjęcie? To łatwe proste i szybkie. Poczujesz się bardziej jak u siebie.
Gutex1 Superbojownik od 29 sierpnia 2013
2017-02-21 13:32:11 Zgłoś
tl;dr a serio fajne choć dla mnie matematyka wyższa to bełkot.

--
r_a_k
r_a_k Bojownik od 5 maja 2009 | Warszawa
2017-02-21 13:49:36 Zgłoś
Eh, takiego tekstu to i Lem by się nie powstydził. Dobroć

--
torero
torero Superbojownik od 4 listopada 2003 | Kraków, ale bez przesady
2017-02-21 16:19:14 Zgłoś
Państwowy Instytut Całkowania na Warszawskim Oddziale Doskonalenia Encyklopedycznego, dopiero teraz załapałem

--
Podobno w nowych modelach mają przenieść to do goleni i dodać wiatraczek.
fulmar
fulmar Superbojownik od 18 października 2010 | okolice Poznania
2017-02-21 16:45:01 Zgłoś
Lebury... czytaj wspak...
I, jeśli dobrze pamiętam: był nie tornister, ale tornistor.
Ostatnio edytowany: 2017-02-21 16:50:28

--
brood_k
brood_k Superbojownik od 11 marca 2010 | Poznań | GG: 4942735
2017-02-21 17:23:57 Zgłoś
Kurczę. Aż poszukam swoich "Młodych Techników", mam to w papierowym oryginale, a dr Szurek popełnił jeszcze przynajmniej jedną taką bajkę

--
Kwartet ProForma Sensoria BKD
fulmar
fulmar Superbojownik od 18 października 2010 | okolice Poznania
2017-02-21 17:52:35 Zgłoś
:brood_k oj było, było... o trzech braciach i królewnie Asymptocie. Jak znajdziesz, to wrzuć, bo moje niestety nie dotrwały.

--
sunnivva
sunnivva Pokapoka od 10 lipca 2006 | with a little drop of poison
2017-02-21 19:25:56 Zgłoś

--
Jest dla mnie przewidziane specjalne miejsce w piekle. Tron
brood_k
brood_k Superbojownik od 11 marca 2010 | Poznań | GG: 4942735
2017-02-21 19:41:16 Zgłoś
Zanim znajdę docelową bajkę (a mam na pewno), kilka wycinków z jego cyklu "Rozmaitości matematyczne":

4/89

"Mamy w języku polskim kilka idiomów "matematycznych". Na niepewne przybliżenie powiemy " o, to tak pi razy oko". Rzecz niemożliwa do rozwikłania to kwadratura koła. Gdy synek przetworzy mechanizm budzika na kupkę śrubek i trybików, powiemy że zegarek został rozłożony na czynniki pierwsze. (...) Skomplikowane i zarazem nieco podejrzane wyliczenia, to zawsze "wyższa matematyka". Pamiętam że właśnie uprawianie wyższej matematyki zarzucano trenerowi Jackowi Gmochowi, gdy drużyna piłkarska wróciła z mistrzostw świata w Argentynie bez medalu. Przeciwnie, jeśli coś jest jasne, proste i od razu zrozumiałe dla wszystkich powiemy "ależ to proste jak dwa a dwa cztery" choć koledzy astronomowie preferują zwrot: to jasne jak słońce.

W początkach lat sześćdziesiątych (a może nawet pod koniec pięćdziesiątych) zainstalowano w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie komputer URAL. Zajmował podobną salę, co sąsiadująca z nim biblioteka PAN, a miał takie same możliwości rachunkowe jak dzisiejszy... programowany kalkulator. Znana wśród matematyków anegdotka głosi, że pewnego dnia przyszedł obejrzeć komputer Stanisław Mazur, wybitny polski matematyk, współtwórca analizy funkcjonalnej, autor wielu znakomitych prac naukowych - a podówczas dyrektor Instytutu Matematyki Uniwersytetu Warszawskiego. z zaciekawieniem obejrzał "kufry, paki i skrzynie", wysłuchał entuzjastycznych opowieści o nieograniczonych możliwościach "baterii elektronowych" istniejących teraz i tych które będą wynalezione w przyszłości i zapytał: - czy ta maszyna może pomnożyć dwa przez dwa? - Ależ tak! odparł nieco speszony operator. - Program można bardzo łatwo napisać, jedną chwileczkę, o już mam, widzi Pan, tu włożę taśmę, ona zaraz zostanie wydziurkowana, poczekamy tylko aż program się skompiluje, o już gotowe, teraz tylko puścić RUN. - Aha, dziękuję - powiedział Mazur i wyszedł...


6/88

Jak Mickiewicz napisałby dziś Odę do Młodości:

10 M=MLODOSC
20 REM ODA DO M
30 REM AUTOR PRACY DR A. MICKIEWICZ
50 DEF FNS(LUDY)=SERCE(LUDY)
60 DEF FND(LUDY)=DUCH(LUDY)
70 IF FNS(LUDY) = 0 AND FND(LUDY) = 0 THEN GOTO 90
80 GOTO 998
90 LUDY = SZKIELETOW LUDY
100 I = 0
110 I = I+1
120 M = PODAJ SKRZYDLA NR I
130 REM WZLATUJE
140 WW = WYSOKOSC WZLOTU
150 IF WW = MARTWY SWIAT THEN GOTO 110
160 IF WW = RAJSKA DZIEDZINA ULUDY THE GOTO 180
170 GOTO 110
180 PRINT 'ZAPAL CZYNI CUDY'
200 INPUT X
210 DEF FNK(X) = SWIATA KOLO(X)
220 DEF FNT(X) = ZAKRESLA TEPYMI OCZY(X)
230 IF WZROK ZAMROCZY (X) 1 THEN LET FNK(X)=FNT(X)
.....
998 PRINT "A ZE SKONCZYL MI SIE TEMAT"
999 PRINT 'WIEC ZAKONCZE MOJ POEAMT"
1000 END


11/88
...(...)ale kto dziś będzie bawił się w rachunki, kiedy miną się dwa pociągi: osobowy z Pilawy do Skierniewic z pospiesznym z Katowic do Warszawy, który wyruszył z Żyrardowa o 17 minut później niż osobowy z Otwocka, ale jedzie o 29km/h szybciej - gdy i tak wiadomo, że pospieszny jest opóźniony o 119 minut, a osobowy przyjdzie zdemolowany, bo tego wieczora był mecz na "Legii"...



--
Kwartet ProForma Sensoria BKD
fulmar
fulmar Superbojownik od 18 października 2010 | okolice Poznania
2017-02-21 19:41:55 Zgłoś
Nazwisko matki też ładnie wyszło: Rubcuś-Tyzrób.

--
brood_k
brood_k Superbojownik od 11 marca 2010 | Poznań | GG: 4942735
2017-02-21 20:22:23 Zgłoś
Znalazłem! 6/86

Bajka wektorowa. Tylko wrzucę skan, bo przepisywanie dwóch stron.. bez przesady...




--
Kwartet ProForma Sensoria BKD
Hej, a może by tak wstawić swoje zdjęcie? To łatwe proste i szybkie. Poczujesz się bardziej jak u siebie.
oHjoeiJa Bojowniczka od 22 sierpnia 2012 | Słupsk
2017-02-21 23:09:18 Zgłoś
Cudne!

--
ami56
ami56 Bojowniczka od 18 stycznia 2008
2017-02-21 23:25:02 Zgłoś

--
Nie ma takich głupców, co by nie umieli jednym uśmiechem schować się w nieba pościeli
Maciek_Cherokee
Maciek_Cherokee Aspirant Najmłodszy Maciek_Sklerotee od 12 kwietnia 2007 | Warszawa
2017-02-22 00:25:50 Zgłoś
Fajne, można by z tego artykuł na główną zrobić

--
fulmar
fulmar Superbojownik od 18 października 2010 | okolice Poznania
2017-02-22 08:12:39 Zgłoś
:torero tak na marginesie - czy Twoja sygnatura ma coś wspólnego z liczbą 87?

--
torero
torero Superbojownik od 4 listopada 2003 | Kraków, ale bez przesady
2017-02-22 09:06:03 Zgłoś
:fulmar nieee, chyba zresztą nie łapię aluzji... To króciutki cytat z jednego z opowiadań "Sodomionu" Inglota.

--
Podobno w nowych modelach mają przenieść to do goleni i dodać wiatraczek.
fulmar
fulmar Superbojownik od 18 października 2010 | okolice Poznania
2017-02-22 09:09:13 Zgłoś
:torero ok, nie czytałem, więc nie chwyciłem w drugą stronę.
Dla wyjaśnienia mojego pytania: Ju 87 miał syrenę zamontowaną na goleni podwozia i napędzaną wiatraczkiem. Czyli - zostaje zgadywać, co autor miał na myśli.

--
torero
torero Superbojownik od 4 listopada 2003 | Kraków, ale bez przesady
2017-02-22 09:13:56 Zgłoś
:fulmar z kolei w moim cytacie chodziło o jakiś zdaje się przegrzewający się podzespół seks-androida, może Inglot bawi się nawiązaniami

--
Podobno w nowych modelach mają przenieść to do goleni i dodać wiatraczek.
fulmar
fulmar Superbojownik od 18 października 2010 | okolice Poznania
2017-02-22 09:24:41 Zgłoś
:torero może, a może wyjątkowo przypadkowa zbieżność ;-)

--
Forum > Kawały Mięsne > Zapomniany polski matematyk
Aby pisać na forum zaloguj się lub zarejestruj