Szukaj Pokaż menu
Witaj nieznajomy(a) zaloguj się lub dołącz do nas
…NIECODZIENNIK SATYRYCZNO-PROWOKUJĄCY

Beton jest jednym z najbardziej rewolucyjnych wynalazków w historii

23 988  
221   33  
Brzmi to jak nudny temat, ale beton jest jednym z najbardziej rewolucyjnych wynalazków w historii. Dla przykładu: beton waży obecnie więcej niż wszystko inne, co kiedykolwiek stworzył człowiek. Oto historia tego, jak zmienił on świat, na dobre i na złe.

Czym jest beton?

Mówiąc najprościej, jest to cement (magiczny składnik) zmieszany z kruszywami, takimi jak żwir i piasek, oraz wodą – cement działa jak spoiwo, które reaguje i skleja kruszywo.

Wlewasz go do formy i to, co było płynem, szybko staje się twarde jak skała.


I jest z nami już od tysięcy lat. Egipcjanie, Mykeńczycy, Nabatejczycy – oni wszyscy używali jakiejś formy betonu.

Ale to Rzymianie byli pierwszymi prawdziwymi mistrzami betonu – rzeczy, które z niego zbudowali, takie jak akwedukt Aqua Alexandrina, są zdumiewające nawet teraz.


Rzymianie wynaleźli wyjątkowo trwałą formę betonu, która pozostaje w dobrym stanie nawet dwa tysiące lat później.

Na przykład Panteon, który wciąż ma największą na świecie niezbrojoną betonową kopułę.

Beton pozwolił Rzymianom budować swobodniej niż kiedykolwiek.


To nie wszystko – Rzymianie używali betonu wszędzie i do wszystkiego, czy to w portach, mostach czy kanałach.

Nawet Koloseum zostało zbudowane z betonu (oraz cegieł), a dopiero potem otrzymało marmurową fasadę.

Wiedzieli, jak połączyć funkcjonalność z estetyką.


Ale historia nowoczesnego betonu zaczyna się od Anglika Josepha Aspdina, który wynalazł „cement portlandzki” w 1824 roku.

Jego syn później udoskonalił tę metodę i szybko stała się ona najpopularniejszym spoiwem stosowanym w betonie – i tak jest do dziś.


Francuski ogrodnik Joseph Monier był później pionierem w dziedzinie betonu zbrojonego, który został wylany wokół metalowej ramy w celu zwiększenia jego wytrzymałości na rozciąganie.

Jednak dopiero pod koniec XIX wieku ludzie zaczęli traktować beton poważnie...


W 1903 roku w Cincinnati zbudowano pierwszy na świecie żelbetowy wieżowiec.

Brzmi to dziwnie, ale ludzie nie byli pewni, czy beton może być rzeczywiście używany w ten sposób.

Cóż, Ingalls Building – pokryty marmurem, cegłą i terakotą – zapoczątkował rewolucję.


Architekci i inżynierowie potrzebowali kilku dekad, aby opanować beton; wtedy zaczęły wznosić się wieżowce na całym świecie.

Niezbędne były inne wynalazki, takie jak klimatyzacja i windy, a wiele wczesnych drapaczy chmur było murowanych, ale beton jest podstawą naszej ery drapaczy chmur.


Dlaczego beton zmienił wszystko?

Jego główne zalety to wytrzymałość, trwałość, waga i wszechstronność, a także to, że jest wodoodporny i tani.

Podbił świat, ponieważ miał sens ekonomiczny i wywołał kolosalny boom w budownictwie.


Przez większość historii używaliśmy murów, cegieł, drewna i innych naturalnych materiałów.

Mają one oczywiście swoje główne zalety, ale ich pozyskiwanie i łączenie jest wolniejsze i bardziej pracochłonne.

Cegła po cegle, kamień po kamieniu, deska po desce.


Dla porównania, beton pozwala po prostu wylać różne części budynku w dowolnym rozmiarze i kształcie.

Prefabrykaty betonowe, które są wytwarzane w fabryce, a następnie transportowane na plac budowy, jeszcze bardziej przyspieszyły ten proces.


Tak więc przez ostatnie stulecie nieustannie wylewamy beton, a jego zużycie tylko rośnie.

Jesteśmy istotami wygodnymi, a beton jest, przynajmniej na krótką metę, najwygodniejszym materiałem budowlanym.

W ten sposób zapoczątkował erę megamiast, takich jak Tokio:


Radykalnie zmieniło to również sposób, w jaki działa nasz świat.

Pomyśl o kanalizacji, metrze, wieżach chłodniczych lub megaprojektach, takich jak kanalizacja burzowa w Tokio lub Zapora Trzech Przełomów w Chinach.

Nasza cywilizacja opiera się na tego rodzaju infrastrukturze, ale bez betonu nie mogłaby istnieć na taką skalę.


Beton jest estetycznie gorszy od drewna, cegły i kamienia, ale pozwolił nam budować na niewyobrażalną kiedyś skalę – jak słynny „Program milion” w Szwecji czy odbudowa po II wojnie światowej.

Beton pomógł nam wyciągnąć z nędzy miliony ludzi na całym świecie.


Beton stanowi obecnie ponad połowę całkowitej masy wszystkiego, co ludzkość kiedykolwiek stworzyła – szokujące, gdy przypomnimy sobie, że zaczęliśmy go używać zaledwie sto lat temu.

Jego wpływ na populację, ekonomię, kulturę i globalne zmiany władzy i bogactwa jest naprawdę niepoliczalny.


Ale ze wszystkich wpływów betonu najbardziej widoczna jest estetyka.

Kiedyś ludzie musieli budować z lokalnie dostępnych materiałów, przez co każda część świata wyglądała inaczej.

Teraz beton jest uniwersalny, więc architektura została ujednolicona.


Nawet na początku XX wieku ludzie krytykowali beton za to, że jest nudny.

Ale wcześni moderniści, tacy jak Le Corbusier, Adolf Loos i członkowie Bauhausu, nie przejmowali się tym; wiedzieli, że to przyszłość.

Ogólnie rzecz biorąc, postawili na czystą, minimalistyczną estetykę w kształcie pudełka.


Ale w latach 60. i 70. pojawił się brutalizm; był to styl architektury poświęcony wykorzystaniu unikalnych właściwości betonu i wykorzystaniu go do tworzenia dużych, odważnych, ekscytujących kształtów.

Wystarczy wspomnieć Operę w Sydney z jej słynnymi na całym świecie muszlami wykonanymi z prefabrykatów betonowych.


Niestety, zdecydowaliśmy się używać go do budowania nieozdobionych pudełek, często pokrytych szkłem.

Architektura, niegdyś kalejdoskop różnorodności, dąży do jednego, globalnego standardu.

Negatywne konsekwencje psychologiczne przytłaczającego, nudnego, betonowego designu są z pewnością głębokie.


Pamiętajmy jednak, że Rzymianie łączyli betonowe konstrukcje z dekoracyjnymi fasadami – był to prosty sposób na uniknięcie przytłaczającej nijakości zbyt dużej ilości betonu.

A odrobina wyobraźni może zmienić wszystko; Empire State Building ma nawet betonowe rzeźby.


Beton został wykorzystany do stworzenia wielu z najbardziej lubianych budynków na świecie, nawet tych, których byśmy się nie spodziewali – takich jak Sagrada Familia w Barcelonie.

Beton nie jest sam w sobie problemem estetycznym; chodzi o to, jak zdecydujemy się go wykorzystać.


Ale oczywiście żadna dyskusja na temat betonu nie jest kompletna bez wspomnienia o jego konsekwencjach dla środowiska, czy to w odniesieniu do jego ogromnych emisji, czy też tego, jak wpływa na ciepło w miastach i pogarsza powodzie.

To problemy, którymi należy się zająć, biorąc pod uwagę, jak dużo go wylewamy.

Nie można powiedzieć, co jest najważniejszą rzeczą, jaką kiedykolwiek wynaleziono, ale beton jest wysoko w rankingu – w końcu jest to najczęściej używany materiał na świecie.

Beton jest fundamentem, dosłownie, nowoczesnej cywilizacji – ale możemy i z pewnością musimy ulepszyć sposoby, w jakie go używamy.
5

Oglądany: 23988x | Komentarzy: 33 | Okejek: 221 osób

Dobra, dobra. Chwila. Chcesz sobie skomentować lub ocenić komentujących?

Zaloguj się lub zarejestruj jako nieustraszony bojownik walczący z powagą
Najpotworniejsze ostatnio
Najnowsze artykuły

13.06

12.06

Starsze historie

Sprawdź swoją wiedzę!
Jak to drzewiej bywało