Szukaj Pokaż menu
Witaj nieznajomy(a) zaloguj się lub dołącz do nas
…NIECODZIENNIK SATYRYCZNO-PROWOKUJĄCY

Dziwne historie kryjące się za dwunastoma niesamowicie zwyczajnymi słowami...

20 383  
181   22  
Można dowiedzieć się wiele o historii, przyglądając się słowom, których używamy. Takim jak algorytm, który wywodzi się od imienia perskiego polityka z IX wieku zwanego al-Khwarizmi. A zatem, od romantycznego do cynicznego, oto dziwne historie kryjące się za dwunastoma niesamowicie zwyczajnymi słowami...

GNZXEISXQAAqM0u?format=jpg&name=900x900

#1. Lewica i prawica

W Zgromadzeniu Francuskim po rewolucji 1789 r. zwolennicy monarchii
(tj. konserwatyści) zasiadali po prawej stronie prezydenta, a zwolennicy nowego reżimu (tj. postępowcy) zasiadali po jego lewej stronie. Dosłowne znaczenie, które stało się ideologiczne.

GNYyqRAWYAA5TDc?format=jpg&name=small

#2. Romantyzm

W średniowieczu łacina była językiem kościoła, ale nie zwykłych ludzi. We Francji mówiono w języku starofrancuskim, który wywodził się z łaciny, ale bardzo się zmienił.
Ludzie lubili historie o rycerskich przygodach, potworach i damach w opałach – a opowiadano je w języku starofrancuskim, a nie po łacinie. Dlatego też historie te nazywano „romansami”, od których pochodzi nasze współczesne słowo i jego znaczenie popularnych historii miłosnych i przygód.

GNYzyvDXAAAfW6y?format=jpg&name=small

#3. Zdziesiątkowanie

Rzymskie legiony są legendarne ze względu na swoją potęgę, ale co sprawiło, że odniosły taki sukces? Cóż, Rzymianie wiedzieli, jak ważna jest dyscyplina na wojnie: żołnierze muszą zawsze wykonywać rozkazy i trzymać linię.

GNY0IZKWcAA2_wS?format=jpg&name=small

Jak wyjaśnia historyk Polibiusz z II wieku p.n.e., każdy oddział rzymskich żołnierzy, który nie zdołał utrzymać swojej pozycji, był bezwzględnie karany. Jedna dziesiąta oddziału, wybierana losowo, była zakatowana na śmierć. Decem oznacza po łacinie dziesięć, stąd decymacja.

GNY1LQ6W0AARTQa?format=png&name=small

#4. Ostracyzm

W V wieku p.n.e. Ateńczycy stworzyli procedurę polityczną, zgodnie z którą obywatele mogli głosować za wygnaniem z Aten dowolnego wybitnego obywatela na dziesięć lat. Chodziło o to, aby powstrzymać tę osobę przed staniem się zbyt potężną i uczynić to w sposób, który pozwoliłby uniknąć przemocy.

GNY1smFXYAAlwEb?format=jpg&name=small

Nazywano to „ostracyzmem” ze względu na sposób, w jaki ludzie głosowali.

Wypisywali imię osoby, którą chcieli wygnać, na odłamkach starej ceramiki zwanej „ostraka”, z których wiele przetrwało.

Stąd nasze współczesne słowo „ostracyzm”, oznaczające wykluczenie kogoś.

GNY1fDzXQAApK37?format=jpg&name=small

#5. Średniowiecze

Słyszymy „średniowiecze” i „wieki średnie” tak często, że łatwo jest zignorować ich dosłowne znaczenie.

Ludzie średniowiecza wcale nie uważali, że żyją w „średniowieczu”.

Myśleli, że to był Wiek Ostateczny, który rozpoczął się wraz z przyjściem Chrystusa.

GNY3r1xWQAAjblx?format=jpg&name=small

To właśnie podczas renesansu w XV wieku, wraz ze wskrzeszeniem Grecji i kultury rzymskiej, uczeni stworzyli ideę „średniowiecza”.

Dla nich była to aberracja, era ignorancji leżąca *pomiędzy* dwoma wielkimi, lśniącymi wiekami kultury klasycznej.

GNY4CqHXwAA42cy?format=jpg&name=small

#6. Architektura gotycka

Nikt w średniowieczu nie nazywał swojego stylu architektonicznego gotyckim – dlaczego miałby to robić?

Goci byli ludem germańskim, który zniknął wieki przed powstaniem tego, co nazywamy stylem gotyckim.

Dla ludzi średniowiecza była to po prostu ich architektura.

GNY4dPWXcAE1z9p?format=jpg&name=small

To renesansowi uczeni nazwali średniowieczną architekturę „gotycką”.

Dlaczego? Miało to być pejoratywne odniesienie do Gotów, ponieważ to oni spowodowali upadek Cesarstwa Rzymskiego i koniec klasycznego świata.

Więcej renesansowego antyśredniowiecza.

GNY8vh4WAAA8ABI?format=png&name=small

#7. Barbarzyńca

Starożytni Grecy nazywali „barbaros” każdego, kto nie był Grekiem.

Zaczęło się to, według samych Greków, jako żartobliwa imitacja niezrozumiałych języków obcych – „bar-bar” zachował się w naszym współczesnym słowie.

1280px-Leonidas_en_las_Termopilas_por_Jacques-Louis_David-1024x759.jpg

Następnie pojawiły się konotacje – z powodu poczucia wyższości kulturowej Greków barbaros nie oznaczało już tylko „obcokrajowca”, ale zaczęło sugerować dzikość i brak wyrafinowania, nawet jeśli niekoniecznie było to prawdą.

Mówienie o „barbarzyńcach” to starożytna grecka propaganda.

las-teutoburski.png

#8. Samochód

Car to skrót od motor car. Znaczenie motor jest oczywiste, ale co z car?

To skrót od „carriage” (powóz); w rzeczywistości samochody były pierwotnie nazywane powozami bez koni.

Tak więc samochód jest reliktem zmian technologicznych – w przeciwieństwie do „automobilu”, wynalezionego w latach 90. XIX wieku.

GNZD14QXYAAGhhw?format=jpg&name=small

#9. Cyniczny

„Dlaczego jesteś taki cyniczny?” – ktoś pyta.

Starożytny grecki filozof Diogenes nie uznałby tego za krytykę.

Był założycielem cynizmu, szkoły filozoficznej, której członków nazywano cynikami, od greckiego „kynikos”, oznaczającego „podobny do psa”.

GNZFlvSXcAA00lp?format=jpg&name=small

Cynicy wierzyli, że ludzie mają wystarczająco dużo naturalnego rozumu, aby dobrze żyć, a „cywilizacja” jest głównie uciążliwym rozproszeniem uwagi.

Diogenes wyrzucił swój majątek, mieszkał w glinianej beczce i próbował obnażyć niesprawiedliwość i hipokryzję tak zwanego społeczeństwa.

GNZFN33XEAEsKq2?format=jpg&name=small

Diogenesa widziano kiedyś żebrzącego przed posągiem. Zapytany dlaczego żebrze, odpowiedział: „Abym mógł przyzwyczaić się do odrzucenia”.

Słynne jest też to, że wędrował po Atenach w biały dzień z lampą. Zapytany dlaczego, Diogenes odpowiedział: „Szukam uczciwego człowieka”.

To był cynizm.

GNZFbQzWgAAMFyM?format=jpg&name=small

#10. Malowniczy

„Cóż za malowniczy widok!” – mówimy. To przypadek, w którym życie dosłownie naśladuje sztukę.

W XVII wieku francuski malarz Claude Lorrain zasłynął ze swoich wyidealizowanych krajobrazów ze złotymi odcieniami, falistymi wzgórzami i samotnymi świątyniami.

GNZF9IfW8AEQkwZ?format=jpg&name=small

W XVIII wieku wśród angielskiej arystokracji popularne stało się tworzenie dużych „ogrodów krajobrazowych”. Przedstawiały jeziora, lasy i architekturę klasyczną – bezpośrednio inspirowaną obrazami Lorraina. Z obrazka wyszło malowniczo... „jak z obrazka”.

GNZGUbbWYAAAOgk?format=jpg&name=small

#11. Dni i miesiące

Środa (ang. Wednesday) jest zniekształceniem Dnia Wodena, przy czym Woden jest staroangielską nazwą nordyckiego boga Odyna. Została nazwana na cześć Odyna, ponieważ Rzymianie nadali jej nazwę od Merkurego, którego uważano za podobne bóstwo.
Starożytne religie zachowane w słowach.

GNZIRoDXQAAj_cG?format=jpg&name=small

Nazwy miesięcy są pochodzenia rzymskiego, a dwa z naszych współczesnych miesięcy zostały nazwane na cześć poszczególnych Rzymian.

Quintilis, oznaczający „piąty miesiąc”, został przemianowany na cześć Juliusza Cezara w 44 r. p.n.e.

Tymczasem Sextilis, „szósty miesiąc”, został przemianowany na cześć Augusta w 8 r. p.n.e.

GNZIZezWkAEtspH?format=jpg&name=small

#12. Lakoniczny

Mieszkańcy Lakonii, regionu starożytnej Grecji, którego stolicą była Sparta, słynęli z braku rozsądku i dosadności: woleli czyny od słów.

Dało im to również wyjątkowe poczucie humoru, które bardzo różniło się od bardziej gadatliwego dowcipu Aten.

GNZIk1DWMAAYu1t?format=jpg&name=small

Kiedy Filip Macedoński wysłał wysłanników do Sparty z wiadomością: „Jeśli podbiję Lakonię, podporządkuję was wszystkich!”, Spartanie odpowiedzieli jednym słowem – „jeśli”.

Stąd nasze współczesne słowo „lakoniczny”, oznaczające zwięzłość wypowiedzi.

(Więcej przykładów spartańskiego humoru można znaleźć u Plutarcha)

Słowa, których używamy na co dzień, często mają setki, a nawet tysiące lat i zwykle pochodzą z najbardziej zaskakujących miejsc.
Nasz język to nie tylko litery, dźwięki i reguły gramatyczne – to żywa, stale ewoluująca, odziedziczona kronika ludzkiej historii.


MuellerDeklDrugaRM1.jpg

8

Oglądany: 20383x | Komentarzy: 22 | Okejek: 181 osób

Dobra, dobra. Chwila. Chcesz sobie skomentować lub ocenić komentujących?

Zaloguj się lub zarejestruj jako nieustraszony bojownik walczący z powagą
Najpotworniejsze ostatnio
Najnowsze artykuły
Sprawdź swoją wiedzę!
Jak to drzewiej bywało