Szukaj Pokaż menu
Witaj nieznajomy(a) zaloguj się lub dołącz do nas
…BO POWAGA ZABIJA POWOLI

Ciasno pod względem geograficznym, ale i politycznym. 7 ciekawostek o najważniejszych kanałach i cieśninach

32 629  
184   11  
Na świecie są tysiące, jeśli nie dziesiątki tysięcy cieśnin i kanałów, różnego rodzaju przesmyków. Choć z pewnością malownicze, tylko niektóre z nich można uznać za obiekty naprawdę wielkiego, strategicznego znaczenia. Jakie to ma znaczenie, przekonaliśmy się zupełnie niedawno – w marcu 2021.

#1. Kanał Sueski, Egipt

1898116b85243fa1.jpg

Wystarczył niecały tydzień blokady Kanału Sueskiego, by świat praktycznie stanął na głowie. Operatorzy, którym się spieszyło, otrzymali kuszącą propozycję, by bujać na wiosłach dookoła Afryki. Nie zareagowali entuzjazmem, choć część – nie chcąc czekać – podjęła taką właśnie decyzję. Przesmyk między Morzem Czerwonym a Śródziemnym jest prawdopodobnie największym usprawnieniem dla żeglugi w tej części świata.

Jego budowa potrwała 10 lat, ukończona została w 1869 r. Długość wynosi 163 km, a maksymalna szerokość 300 metrów. Minimalna – 160 m. Dzięki Kanałowi Sueskiemu statki płynące np. z Londynu do Bombaju oszczędzają imponujące 7,5 tys. km. Dlaczego drożność egipskiego przekopu jest tak istotna? Chociażby ze względu na to, że 15% europejskiego zapotrzebowania na ropę naftową na Stary Kontynent dociera właśnie tą drogą.

#2. Kanał Panamski, Panama

1898115b6034de12.jpg

Nowy Jork i San Francisco dzieli nieco ponad 4600 kilometrów, odległość do pokonania samolotem w jakieś 5 godzin. Gdyby jednak z jednego wybrzeża USA zechcieć na drugie dopłynąć statkiem, sprawa – delikatnie mówiąc – zaczyna się komplikować. Wypadałoby chyba drałować na południe, zawrócić za Ziemią Ognistą i wtedy z powrotem w kierunku północnym, tyle że już po przeciwnej stronie kontynentów. Na szczęście – szczęście jednych, nieszczęście drugich – wybudowano Kanał Panamski, który przytoczoną wyprawę skrócił o skromne 14,5 tys. km.

Otwarty w 1920 roku kanał ma 81 km długości i wielu ludziom ułatwił życie. Wielu też je odebrał – podczas budowy zmarło, głównie ze względu na choroby, nawet 25 tys. robotników. Rząd Panamy nie ustaje w pracach nad zwiększeniem przepustowości kanału, tymczasem jego znaczenie może wkrótce istotnie zmaleć – przy postępującym topnieniu lodu może otworzyć się dogodna droga przez Morze Baffina i wody północnej Kanady.

#3. Cieśnina Malakka, Indonezja–Malezja

1898118c2ace3de3.jpg

Tajlandia, Indonezja, Malezja, Filipiny, Singapur, Chiny, Japonia, Tajwan, Korea Południowa... to tylko największe spośród azjatyckich gospodarek, którym funkcjonowanie zdecydowanie ułatwia fakt istnienia naturalnej cieśniny – skądinąd najdłuższej na świecie, bo liczącej sobie 937 km długości i 36 km szerokości. Cieśnina Malakka, bo o niej mowa, znajduje się pomiędzy Indonezją a Malezją.

To właśnie na niej ustalono umowną granicę pomiędzy Oceanem Spokojnym i Indyjskim, którą każdego roku pokonuje przynajmniej 60 tys. statków – wśród nich te z transportami ropy naftowej. Już sam ten fakt wystarczył, by zwrócić na cieśninę uwagę sił zbrojnych Chin, Indii, jak też obecnych zawsze i wszędzie tam, gdzie ktokolwiek szepnie słowo "ropa", Stanów Zjednoczonych.

#4. Bab al-Mandab, Jemen–Dżibuti–Erytrea

189811798d10b124.jpg

Kanał Sueski to z pewnością ogromne ułatwienie dla żeglugi łączącej Europę z Dalekim Wschodem. Rzecz w tym, że pokonanie egipskiego przesmyku to bynajmniej nie koniec przygód na drodze. Nieco dalej – lub wcześniej, zależnie od tego, z której strony patrzeć – czeka Bab al-Mandab, cieśnina oddzielająca Afrykę od Półwyspu Arabskiego tam, gdzie Zatoka Adeńska łączy się z Morzem Czerwonym. Cieśnina ma 50 km długości i 26 km szerokości, a na dwie części dzieli je znajdująca się pośrodku wyspa Perim.

Silne prądy i inne niebezpieczeństwa sprawiają, że nawigowanie przez Bab al-Mandab zdecydowanie nie należy do łatwych. Stanu rzeczy nie poprawia napięta sytuacja pomiędzy okolicznymi państwami. Eskalacja konfliktu mogłaby doprowadzić do faktycznego zamknięcia szlaku morskiego, a wówczas tydzień przestoju w Kanale Sueskim zdecydowanie przestałby wydawać się katastrofą.

#5. Cieśnina Gibraltarska, Hiszpania–Maroko–Gibraltar

1898119edea60ca5.jpg

Zanim wybudowano wielokrotnie już tu przytaczany Kanał Sueski, jedynym sposobem, by dotrzeć morskim statkiem na Morze Śródziemne było pokonanie Cieśniny Gibraltarskiej, dzielącej Europę i Afrykę. Dzielącej – warto dodać – dość symbolicznie, bo w swoim najwęższym punkcie cieśnina liczy sobie zaledwie 14 kilometrów.

Nic więc dziwnego, że pod względem strategicznym było to miejsce zawsze olbrzymio istotne – a do jednego z ciekawszych wydarzeń doszło podczas II wojny światowej, kiedy niemieckie okręty podwodne zostały uwięzione na Morzu Śródziemnym, bo kontrolę nad cieśniną przejęła Wielka Brytania ("zanurzyć się i zwiać" to dobry plan, tyle że nie do zrealizowania – zbyt silne prądy sprawiają, że jednostka musiałaby i tak wynurzyć się na powierzchnię).

#6. Cieśnina Ormuz, Iran–ZEA-Oman

18981206ca07fe06.jpg

Jest wiele sposobów, w jakie można sprawić, by świat stanął w ogniu... jednym z nich byłaby blokada cieśniny Ormuz, oddzielającej Zatokę Perską od Zatoki Omańskiej i otwartego morza. Trzeba by psychopaty, by w ogóle rozważać rozwiązanie, które wstrząsnęłoby całą światową gospodarką. Oczywiście psychopata bardzo szybko się znalazł, raz za razem ponawiając swoje groźby. To Iran, kontrolujący północną stronę cieśniny Ormuz.

Irańczycy niejednokrotnie odgrażali się, że zablokują przepływ przez cieśninę, tym samym odcinając świat od 40% dostaw ropy i wywołując gwałtowny skok jej cen. USA momentalnie zapowiedziały, że do tego nie dopuszczą, a prężenie muskułów trwa w najlepsze. Od czasu do czasu zginie kilkadziesiąt czy kilkaset zupełnie niewinnych osób, ale "to już poświęcenie, które przywódcy poszczególnych krajów są gotowi ponieść" w imię swoich absurdalnych wojen.

#7. Cieśnina Beringa, USA–Rosja

1898121a06b28567.png

Nazwana tak od nazwiska duńskiego podróżnika, cieśnina Beringa oddziela Stany Zjednoczone od Rosji, stanowiąc najkrótszą drogę pomiędzy dwoma niespecjalnie za sobą przepadającymi mocarstwami. W najwęższym punkcie cieśnina ma 82 kilometry, a jej znaczenie – w chwili obecnej – jest chyba najmniejsze w historii. Było większe przed laty i większe będzie prawdopodobnie w przyszłości. Naukowcy wykazują, że właśnie poprzez cieśninę Beringa, wówczas możliwą do pokonania "suchą stopą", człowiek dotarł z Azji do Ameryki Północnej, zasiedlając kolejne tereny.

Na przestrzeni lat wielokrotnie dyskutowano nad możliwością połączenia brzegów cieśniny Beringa mostem lub tunelem, szlakiem kołowym i kolejowym, co z pewnością doprowadziłoby do wielu przetasowań w światowej gospodarce. Ostatnio pojawił się natomiast jeszcze inny pomysł – by w cieśninie Beringa ustawić zaporę, która pomogłaby uchronić polarną czapę lodową przed skutkami ocieplenia klimatu.
2

Oglądany: 32629x | Komentarzy: 11 | Okejek: 184 osób

Dobra, dobra. Chwila. Chcesz sobie skomentować lub ocenić komentujących?

Zaloguj się lub zarejestruj jako nieustraszony bojownik walczący z powagą
Najpotworniejsze ostatnio
Najnowsze artykuły

01.12

30.11

Starsze historie

Jak to drzewiej bywało