Joe Monster
Szukaj Pokaż menu
Witaj nieznajomy(a) zaloguj się lub dołącz do nas
…NIECODZIENNIK SATYRYCZNO-PROWOKUJĄCY

Idziesz do szpitala na USG albo rezonans - co musisz zrobić?

34 250  
168   81  
Wielu z nas (jeśli nie każdemu, niestety…) zdarzyło się otrzymać skierowanie chociażby na USG. I… I co? Co dalej?

Jak przygotować się do USG i innych badań radiologicznych?
Nie zawsze lekarze udzielają dokładnej, szczegółowej informacji na temat tego, jak się do danego badania przygotować. Niby powinni, z drugiej strony jednak warto zrozumieć ich pośpiech: za drzwiami czeka niemała kolejka. Przez ten artykuł chciałabym nadrobić to częste niedociągnięcie, przynajmniej w kwestii najpowszechniejszych badań (w przypadku tych rzadszych warto dociskać lekarzy, bo i w różnych źródłach wiarygodne informacje będzie znaleźć ciężej). Wyjaśnień gwiazdek poszukujcie pod rozdziałami artykułu, nie na dole, bo wolę udzielać ich na bieżąco. Uwaga, zalecenia dotyczą głównie osób dorosłych.

Poprzednie wyniki

Jak przygotować się do USG i innych badań radiologicznych?

Wybierając się na badanie radiologiczne, czy to będzie klasyczne RTG (badanie rentgenowskie), czy TK (tomografia komputerowa), czy MR (rezonans magnetyczny), czy jakaś bardziej specjalistyczna diagnostyka, warto zabrać ze sobą wyniki poprzednich badań. Opisy, a jeśli to możliwe, również płytki/zdjęcia (bo opis to tylko papier, często badania obrazowe są w pewien sposób subiektywne, a jak się zobaczy, to łatwiej porównać stary obraz z aktualnym). Dlaczego? Nie jest to przygotowanie stricte do badania, a niby o tym powinien traktować ten artykuł, ale pozwoli na właściwą interpretację aktualnego badania. Jeśli np. radiolog zauważy w waszych płucach zmianę (podejrzaną o guz nowotworowy) o średnicy jednego centymetra, to zmartwi się tym dużo mniej, gdy zorientuje się, że już na zdjęciu sprzed trzech lat mieliście ją taką samą. Może nawet mieliście wówczas jakieś badania, które wykluczyły niepokojący charakter takiej zmiany.

Sama przeżyłam taką historię, że na podstawie RTG, które sugerowało poszerzone wnęki płuc (powiększone węzły chłonne, może rozrost nowotworowy), zalecono mi pilną diagnostykę. Dużo stresu, a na podstawie bardziej szczegółowych badań (TK) okazało się, że taki mam po prostu układ naczyń. Nic złego, zwyczajnie taki dają cień*, że udają poszerzoną wnękę. Bez wglądu do tej informacji wielu radiologów później może wzywać mnie do pilnej diagnostyki, z porównaniem poprzednich zdjęć i opisem TK stwierdzą jedynie „OK, ona tak ma”. Co prawda osobiście robiłam zdjęcie później bez przekazania tych wyników (wszak szewc bez butów chodzi - jeśli możecie, nie popełniajcie moich błędów) i tutaj na szczęście i bez tego wyszło OK - wcześniej mogła być to kwestia kąta robienia zdjęcia.

*Na zdjęciu radiologicznym paradoksalnie zacienieniem nazywamy jasne plamy, zaś przejaśnieniem te miejsca, które są ciemniejsze. Wynika to z faktu, że przechodzące promienie rentgenowskie skutkują ciemnymi miejscami na zdjęciu, a tam, gdzie nie docierają (blokujący „cień”), zostaje jasno.

Przygotowanie do zdjęcia RTG

Jak przygotować się do USG i innych badań radiologicznych?

U kobiety ciężarnej zdjęcia takie nie powinny być wykonywane - są robione tylko wówczas, gdy korzyści przewyższają ryzyko. Zwykle, gdy jest się kobietą, należy podpisać oświadczenie, że nie jest się w ciąży (gdy nie zostanie się spytaną - należy poinformować technika wykonującego zdjęcie o byciu w ciąży lub choćby takiej możliwości*. Stosowana jest również „zasada 10 dni”, która zaleca robienie zdjęć RTG u kobiet w okresie rozrodczym jedynie w przeciągu pierwszych 10 dni cyklu, kiedy jest ona z dużym prawdopodobieństwem przed owulacją.

Bezpośrednio przed RTG należy usunąć metalowe elementy, które mogą spowodować artefakty (czyli zniekształcenia zdjęcia, często utrudniające interpretację) - łańcuszki, wisiorki, kolczyki itp.

Należy przygotować się psychicznie na to, że prześwietlana okolica ciała musi być naga. U kobiet zdjęcie klatki piersiowej wiąże się z usunięciem nie tylko bluzki, ale i biustonosza.

W przypadku zdjęć dotyczących jamy brzusznej obowiązuje przygotowanie także wcześniejsze. Należy przyjść na badanie wypróżnionym, najlepiej po lewatywie lub użyciu środków przeczyszczających (te środki byle nie tuż przed badaniem, bo może być nieciekawie!), a ewentualnie także tabletek odgazowujących. Substancja, która jest w nich zawarta to simetykon, występuje on aktualnie na rynku pod następującymi nazwami handlowymi: BoboGast, Bobotic Forte, Bobotic twist-off, Espumax 125, Espumisan, Espumisan Max, Simetigast, Simetigast Forte, Ulgix USG, Ulgix Wzdęcia, Ulgix Wzdęcia Max. Preparaty te (wymieniłam te bez substancji dodatkowych i tylko te, których wskazania dotyczą badań diagnostycznych, w tym dla dzieci) różnią się między sobą postacią oraz dawką.

W przypadku popularnego preparatu (o masie substancji w kapsułce 40 mg) dawkowanie rozpisuje się zwykle na 3x2 kapsułki przez 2-3 dni przed badaniem, co oznacza, że preparatu o masie w kapsułce 80 mg wzięlibyśmy 3x1 kapsułkę. W każdym razie zawsze, zwłaszcza w przypadku preparatów o innej zawartości substancji, warto zapoznać się z ulotką, gdzie znajdziemy informację o dokładnym dawkowaniu (czasami zaleca się na przykład zastosowanie podwójnej dawki 160 mg rano na czczo w dniu badania).

Jak przygotować się do USG i innych badań radiologicznych?

Podobne przygotowanie obowiązuje przy przygotowaniu do zdjęcia lędźwiowego odcinka kręgosłupa. W końcu jama brzuszna jest „po drodze”.

Najpopularniejsze zdjęcia, czyli zdjęcia klatki piersiowej oraz kończyn nie wymagają zwykle specjalnego przygotowania.

*Pamiętajcie, drogie panie, że ŻADNA metoda antykoncepcyjna nie chroni w 100% przed zajściem w ciążę. Nawet ich miks. Wiele razy pytałam pacjentki o możliwość bycia w ciąży i słyszałam „nie, zabezpieczamy się”. PEWNOŚĆ niebycia w ciąży istnieje tylko wówczas, gdy się nie współżyje w ogóle.

Przy okazji, jak już o antykoncepcji mowa, a nie wiem, czy napiszę kiedyś o tym w bardziej właściwym ku temu artykule, wtrącę tylko ciekawą informację, o której niewiele kobiet wie, że zwykle hormonalne tabletki antykoncepcyjne pełnią także funkcję wczesnoporonną. Mają zapobiegać zapłodnieniu i zazwyczaj (w ogromnej większości przypadków) tak się dzieje, jednakże istnieje „dodatkowe zabezpieczenie”, które sprawia, że gdy do zapłodnienia jednak dojdzie, zablokowana jest możliwość zagnieżdżenia w macicy, tak by doszło do usunięcia zarodka - i nie chodzi tutaj tylko o działanie tzw. tabletek „po”. Dlatego nieprawdą jest, kiedy niektóre środowiska zapewniają, że hormonalna antykoncepcja nie ma nic wspólnego z działaniem wczesnoporonnym - chyba dlatego, że to niewygodna wiedza. Podaję tę informację, bo choć dla niektórych nic niezmieniająca, dla innych może być ważna. Mimo to trzeba pamiętać, że nadal MOŻNA zajść w ciążę „na tabletkach”, jakkolwiek niskie byłoby ryzyko.

Inne badania z grupy RTG

Jak przygotować się do USG i innych badań radiologicznych?

W przypadku badania kontrastowego przełyku, żołądka i dwunastnicy należy pojawić się na czczo (5 godzin przed badaniem na głodniaka), przed badaniem nie wolno też palić papierosów.

W przypadku badania pasażu jelitowego przez 2-3 dni przed nim obowiązuje dieta ubogoresztkowa (czyli pozbawiona pieczywa, owoców, warzyw i nabiału), a na samo badanie stawiamy się na czczo.

Na urografię stawiamy się po 6 godzinach na czczo, po wypróżnieniu (znów najlepiej lewatywa lub środki przeczyszczające). Jest to badanie z użyciem kontrastu, dlatego warto jest poinformować osobę przeprowadzającą badanie o swoim uczuleniu na niego (najlepiej o uczuleniach w ogóle; prawdopodobnie zostanie się o to zapytanym). Powinna wcześniej zostać oznaczona także kreatynina w surowicy oraz eGFR (czyli klirens kreatyniny, wyliczany z informacji o stężeniu kreatyniny, wieku oraz wagi pacjenta - pacjent nie musi, oczywiście, go sam wyliczać).

Mammografia (MMG) - tutaj szczególnie istotne jest dostarczenie ewentualnych poprzednich zdjęć, a także wyników USG piersi, jeżeli takie były wykonane. Przed badaniem nie należy stosować różnego rodzaju pudrów oraz zasypek, a także dezodorantu. Nie powinno się mieć biżuterii. Najlepiej, gdy badanie wykonuje się w pierwszej połowie cyklu miesiączkowego (panie dobrze wiedzą zapewne, że w drugiej piersi są bardziej bolesne przy uciskaniu).

W przypadku wlewu doodbytniczego aktualnie celem oczyszczenia najczęściej stosuje się metodę z fortransem, który pije się w dniu przed badaniem od południa - 3-4 litry roztworu 1 torebka na 1 litr. Istnieją alternatywne metody, które mogą zalecić lekarze. 2-3 dni przed badaniem spożywamy dietę lekkostrawną ubogoresztkową (jak przy pasażu), raczej płynną. W dniu przed badaniem rezygnujemy z kolacji.

USG - ultrasonografia

Jak przygotować się do USG i innych badań radiologicznych?

Jeśli chodzi o badanie jamy brzusznej (czasami w nazwie uwzględniana jest także przestrzeń zaotrzewnowa - chodzi o to, że niektóre narządy są pokryte otrzewną w całości, inne w części, a jeszcze inne wcale, pod pojęciem „przestrzeń zaotrzewnowa” kryje się to wszystko, czego otrzewna nie pokrywa), należy być na czczo od co najmniej 6 godzin poprzedzających badanie. Zwykle zaleca się także środki odgazowujące (patrz informacje o tychże przy RTG jamy brzusznej). Warto przyjść na badanie z pełnym pęcherzem, bo wówczas i on jest możliwy do oceny (szczególnie istotne, gdy to dróg moczowych ma dotyczyć badanie) - zaleca się wypicie 1-1,5 litra wody około godziny lub półtorej przed badaniem, w przypadku chęci oddania moczu należy ją powstrzymać (jakkolwiek bezdusznie i niewykonalnie to brzmi).

W przypadku badania ginekologicznego przezbrzusznego również istotny jest pełny pęcherz, z kolei badanie przezpochwowe (inaczej transwaginalne) nie wymaga jakiegoś określonego przygotowania, może zostać przeprowadzone „z marszu”.

USG przezodbytnicze (inaczej transrektalne) wiąże się z zastosowaniem wlewki doodbytniczej przed badaniem.

USG piersi zalecane jest do wykonywania w przeciągu pierwszych 10 dni cyklu - w miarę możliwości tak się wybierzcie i taki termin spróbujcie ustalić.

TK - tomografia komputerowa

Jak przygotować się do USG i innych badań radiologicznych?

Jeśli idzie o wasz wkład własny w przygotowanie do tomografii: przez 4-6 godzin przed badaniem należy być na czczo. Przed badaniem, jeżeli ma być podany kontrast, zapewne zostanie sprawdzona funkcja nerek (kreatynina i eGFR), zostaniecie także spytani o uczulenia i leki, jakie przyjmujecie, a także choroby, na które cierpicie (nie powinno się go podawać np. u niektórych chorych na nadczynność tarczycy - istotna jest ocena leczenia choroby). Istnieje możliwość przeprowadzenia odczulenia (gdy problemem jest uczulenie na kontrast). Często zostaniecie przed badaniem napojeni. Czasami (zwłaszcza w przypadku dzieci oraz osób pobudzonych) konieczne jest znieczulenie do badania).

MR - rezonans magnetyczny

Jak przygotować się do USG i innych badań radiologicznych?

Należy pamiętać i być psychicznie przygotowanym na to, że jest to badanie długotrwałe (kilkadziesiąt minut), w hałasie (zaleca się często zatyczki do uszu), podczas którego trzeba trwać w bezruchu (każdy ruch zniekształca obraz). Czasami mogą zostać zalecone środki spowalniające pracę jelit (one się poruszają). Nie trzeba koniecznie być na czczo, choć jest to zalecane.

Do pracowni MR nie wolno zabrać ze sobą kluczy, zegarka, magnetycznych kart, telefonu, spinek do włosów itp., ponieważ może się to skończyć w najlepszym przypadku ich uszkodzeniem, w najgorszym zagrożeniem dla pacjenta lub personelu pracowni. W chwili włączenia sprzętu, pojawia się tam ogromne pole magnetyczne. Słyszałam o przypadku, w którym ktoś bezmyślnie zostawił po wyłączeniu maszynerii w pracowni metalowe krzesło, które w chwili uruchomienia maszyny pofrunęło radośnie do niej i przyczepiło się, niemożliwe do oderwania.

W przypadku tego badania będziecie odpowiadać na pytania z wywiadu dotyczącego głównie przebytych chorób, zabiegów, wykonanych badań. Również w tym przypadku zostaną przeprowadzone badania funkcji nerek przed podaniem kontrastu. Z ankiety szczególnie istotne jest, czy w waszym ciele nie ma elementów metalowych (rozrusznik serca, klipsy naczyniowe, stenty, ciała obce, metalowa zastawka serca czy w ośrodkowym układzie nerwowym, implant ucha, pompa insulinowa) itp. Niektóre z nich są bezwzględnym przeciwwskazaniem do badania i nie warto zatajać tej informacji, byle mieć badanie. Spróbujcie wyobrazić sobie rozrusznik serca, który wyrywa się z waszego ciała i frunie sobie na zewnątrz - a przynajmniej, co raczej bardziej prawdopodobne: psuje się i przestaje spełniać swoją funkcję.

Panie zostaną także zapewne spytane o ciążę. Ważne jest również poinformowanie osoby przeprowadzającej badanie o ewentualnej klaustrofobii (wszak chodzi o kilkadziesiąt minut w ciasnej przestrzeni).

Także w przypadku MR zdarza się znieczulenie do badania.

Jak przygotować się do USG i innych badań radiologicznych?


Jeśli macie jakieś pytania, zapraszam do ich zadawania w komentarzach, w miarę możliwości (nie jestem radiologiem) odpowiem. Nie pytajcie o gastroskopię, kolonoskopię i inne endoskopowe, bo temu zamierzam poświęcić osobny artykuł w nieokreślonej konkretniej (ale raczej bliskiej) przyszłości.

Źródła: Materiały ze studiów, eMPendium.
Zdjęcia na licencji CC0.

Oglądany: 34250x | Komentarzy: 81 | Okejek: 168 osób

Dobra, dobra. Chwila. Chcesz sobie skomentować lub ocenić komentujących?

Zaloguj się lub zarejestruj jako nieustraszony bojownik walczący z powagą
Najpotworniejsze ostatnio
Najnowsze artykuły

20.02

19.02

Starsze historie

Jak to drzewiej bywało