Szukaj Pokaż menu
Witaj nieznajomy(a) zaloguj się lub dołącz do nas
…BO POWAGA ZABIJA POWOLI

Ewolucja kokpitów myśliwców odrzutowych

109 475  
431   53  
Od pierwszego lotu samolotu napędzanego silnikiem minęło 112 lat, a od pierwszego lotu samolotu z silnikiem odrzutowym 95 lat, ale pierwsze samoloty więcej miały wspólnego z dużymi latawcami niż ze współczesnymi maszynami. Pierwszym odrzutowym myśliwcem użytym bojowo był Messerschmitt Me 262 i to od niego zaczniemy poznawać historię zmian w kabinach pilotów tych maszyn.

#1. Messerschmitt Me 262 Schwalbe (1944)

Pierwszy użyty bojowo samolot myśliwski o napędzie odrzutowym, którego początki projektu sięgają jeszcze czasów przedwojennych, a służbę bojową rozpoczął pod koniec wojny.

#2. Lockheed P-80A Shooting Star (1945)


Pierwszy odrzutowiec użyty operacyjnie przez siły powietrzne USA. 45 egzemplarzy tego samolotu zdążyło wejść do służby przed końcem drugiej wojny światowej (jedynie 4 dotarły do Europy), ale nie wykonały żadnego lotu bojowego.

#3. North American F-86A Sabre (1950)


W czasie wojny w Korei Sabre szybko zastąpiły nieudany model Shooting Star. Był pierwszym amerykańskim samolotem wyposażonym w fotel pilota wyrzucany energią znajdującego się pod nim ładunku wybuchowego.

#4. North American F-100D Super Sabre (1956)


Bezpośredni następca F-86 Sabre, pierwszy seryjnie produkowany samolot odrzutowy drugiej generacji - zdolny do przekroczenia prędkości dźwięku w locie poziomym. Początkowo uzbrojony jedynie w działka, ale później stał się jednym z pierwszych myśliwców uzbrojonych w pociski rakietowe powietrze-powietrze (m.in. pierwsze wersje pocisków AIM-9 Sidewinder) oraz wyposażonych w systemy ostrzegające o tym, że samolot jest namierzany przez uzbrojenie przeciwnika.

#5. Vought F-8 Crusader (1958)


Ostatni amerykański myśliwiec z działkami jako bronią podstawową, posiadał już pewne cechy myśliwca trzeciej generacji (połączenie zalet 1. i 2. generacji - osiągania prędkości naddźwiękowej z zachowaniem manewrowości przy prędkościach poddźwiękowych). Został wyposażony w radar, w związku z czym w kabinie pojawił się ekran radaru.

#6. Convair F-106 Delta Dart (1959)


Naddźwiękowy myśliwiec przechwytujący, w którym zastosowano wiele innowacyjnych rozwiązań, w tym autopilot z możliwością sterowania z ziemi czy mapa wyświetlana na ekranie Tactical Situation Display (TSD).

#7. McDonnell Douglas F-4 Phantom II (1964)


Jeden z najbardziej znanych samolotów amerykańskich sił zbrojnych, który służył w siłach powietrznych, marynarce i Marines. Maszyna dwumiejscowa, w której drugi członek załogi zajmował się obsługą radaru i radiostacji - Radar Intercept Officer (RIO). Początkowo uzbrojony jedynie w rakiety, ale po doświadczeniach z wojny wietnamskiej powrócono do instalowania działek na pokładzie samolotów. Zdolny nie tylko do walki powietrznej, ale również do ataków na cele naziemne przy użyciu bomb i rakiet. W USA służył do 1996 roku, ale jeszcze w 2012 roku był w użyciu w 7 krajach.

#8. Vought A-7D Corsair II (1973)


Poddźwiękowy, jednomiejscowy odrzutowy samolot szturmowy przystosowany do startów i lądowań na lotniskowcach. Był jednym z pierwszych samolotów wyposażonych w technologie Heads Up Display (HUD) i Inertial Navigation System (INS). Redukcja załogi do jednej osoby wymusiła upchnięcie w kokpicie większej ilości wskaźników niż w dwumiejscowym Phantomie.

#9. Grumman F-14A Tomcat (1974)


Naddźwiękowy samolot obrony floty, przewagi powietrznej i rozpoznania taktycznego, był pierwszym myśliwcem czwartej generacji. Powrócono w nim do koncepcji dwuosobowej załogi z operatorem radaru w tylnym fotelu. Duża część informacji niezbędnych do pilotowania i walki została przeniesiona z tablicy przyrządów do wyświetlacza HUD.

#10. McDonnell Douglas F-15A Eagle (1976)


Ciężki myśliwiec przewagi powietrznej, przeznaczony do działań w każdych warunkach atmosferycznych, początkowo wyposażony w analogowe wskaźniki, ale z czasem zaczęto je zastępować coraz większą ilością przyrządów elektronicznych. Posiadał jak na tamte czasy jeden z najnowocześniejszych radarów pokładowych.

#11. General Dynamics F-16A Fighting Falcon (1982)


Jednomiejscowy samolot wielozadaniowy, który z założenia miał tak samo dobrze sprawdzać się w walce powietrznej i w atakach na cele naziemne. Po raz pierwszy drążek sterowniczy przesunięto ze środka kabiny na prawą stronę. Fotel pilota został pochylony o 30 st. do tyłu, co ułatwiło znoszenie większych przeciążeń i umożliwiło ostrzejsze manewry podczas walki. W F-16 po raz pierwszy zastosowano system fly-by-wire (drążek nie był mechanicznie połączony ze sterami, lecz ich wychylenie było sterowane komputerowo) w samolocie wojskowym. Również w tym modelu zaczęto zastępować osobne poszczególne wskaźniki wyświetlaniem informacji na wielofunkcyjnych wyświetlaczach ciekłokrystalicznych (MFD) - (digital glass).

#12. McDonnell Douglas F-15C Eagle (1985)


Ciągle unowocześniany F-15 doszedł do modelu C, w którym zastosowano dużo nowocześniejszą awionikę i na szeroką skalę zaadaptowano technologię digital glass.

#13. McDonnell Douglass F/A-18C Hornet (1987)


Kolejny samolot, w którym widać wyraźną tendencję do zastępowania przyrządów wielofunkcyjnymi ekranami. Jako że jest to jednoosobowy samolot myśliwsko-szturmowy, zmiana trybów wyświetlania MFD pozwoliła przystosowywać wyświetlane informacje do trybu walki, zamiast użycia dużej ilości samodzielnych wskaźników.

#14. McDonnell Douglass F-15E Strike Eagle (1988)


Najnowsza wersja F-15 przystosowana do ataków na cele naziemne. W stosunku do poprzedniej wersji pojawił się również ekran kamery ułatwiającej lot w ciężkich warunkach pogodowych.

#15. Grumman F-14D Super Tomcat (1991)


Unowocześniona wersja Tomcata, w której również zastosowano technologię digital glass, co widać na pierwszy rzut oka porównując kokpity obu samolotów. Ze względu na rozszerzenie zakresu działań do bombardowań wprowadzono też drugiego członka załogi i pomiędzy nich rozdzielono obsługę urządzeń pokładowych.

#16. General Dynamics F-16C Fighting Falcon (1991)


Samolot F-16 unowocześniony do poziomu odpowiadającego samolotom ery cyfrowej, czyli digital glass.

#17. Boeing F/A-18E Super Hornet (1999)


Samolot wielozadaniowy, w którym ekrany MFD zastąpiły zdecydowaną większość klasycznych przyrządów, a jednocześnie przyłożono więcej uwagi do danych wyświetlanych na HUD, przez co pilot może ograniczyć spoglądanie na tablicę.

#18. Lockheed Martin F-22A Raptor (2007)


Pierwszy i aktualnie jedyny będący w czynnej służbie myśliwiec piątej generacji. Zaprojektowany w latach 80., oblatany w latach 90. ale produkowany już w XXI wieku, co doskonale widać w środku. (Na zdjęciu kabina symulatora).

#19. Lockheed Martin F-35A Lightning II (2015)


Zastosowano tu najnowocześniejsze rozwiązania mające ułatwić działanie pilotowi. Uwagę zwraca brak HUD-a, ponieważ niezbędne informacje wyświetlane są bezpośrednio na hełmie pilota. Więcej o rewolucyjnej technologii zastosowanej w tym samolocie pisaliśmy wcześniej.
6

Oglądany: 109475x | Komentarzy: 53 | Okejek: 431 osób

Dobra, dobra. Chwila. Chcesz sobie skomentować lub ocenić komentujących?

Zaloguj się lub zarejestruj jako nieustraszony bojownik walczący z powagą
Najpotworniejsze ostatnio
Najnowsze artykuły
Jak to drzewiej bywało